Pacjenci zaczynający dopiero nosić aparat ortodontyczny bardzo często zadają pytania dotyczące dbania o niego i higienę całej jamy ustnej. Mimo że podstawę stanowią zalecenia lekarza ortodonty, których powinno się ściśle przestrzegać, to możemy wymienić najczęstsze i najważniejsze zasady związane z czyszczeniem aparatu ortodontycznego oraz zębów. Osoby noszące aparat ortodontyczny powinny na tę czynność zagospodarować większą ilość czasu, ponieważ mają oni więcej powierzchni do starannego i dokładnego wyczyszczenia (zęby, przestrzenie między zębowe, rurki, pierścienie, zamki, łuki, itp.). W okresie początkowym pacjenci muszą przyzwyczaić się do nowej sytuacji i nauczyć dbania o higienę jamy ustnej przy aparacie ortodontycznym, wraz ze zdobywaniem doświadczenia i wprawy wykonywanie tej czynności schodzi coraz szybciej. Szacuje się jednak, że dokładne wyczyszczenie jednego zęba trwa około 10 sekund. Podczas noszenia aparatu ortodontycznego należy obowiązkowo myć zęby minimum dwa razy dziennie, jednakże zaleca się wykonywanie tej czynności po każdym posiłku przez wzgląd na kwestie zdrowotne i estetyczne.

Higiena jamy ustnej podczas noszenia aparatu zdejmowanego nie jest aż tak trudna jak w przypadku aparatu stałego. Przed umyciem zębów należy go zdjąć i dokładnie wyczyścić szczoteczką oraz pastą do zębów. Samo mycie zębów przebiega identycznie jak u osób, które nie noszą aparatu ortodontycznego, czyli powinno składać się z czterech etapów: nitkowania przestrzeni między zębowych, szczotkowania zębów, czyszczenia języka oraz stosowania płynu do płukania jamy ustnej. Aby zachować jak największą czystość i świeży zapach aparatu, można go również mniej więcej raz na tydzień umieścić w płynie do czyszczenia protez.

Higiena jamy ustnej jest o wiele trudniejsza i bardziej czasochłonna podczas noszenia aparatu stałego. Przede wszystkim powinno się zaopatrzyć w produkty specjalnie do tego przeznaczone. Są to m.in.: szczoteczka ortodontyczna, specjalna nić dentystyczna, irygator oraz pasta przeznaczona do aparatu ortodontycznego. Zwykła szczoteczka okazałaby się nie tylko za mało skuteczna, ale też mogłaby zwyczajnie uszkodzić aparat ortodontyczny. Do mycia zębów i aparatu nie powinno się przede wszystkim podchodzić chaotycznie, a najlepiej ustalić określony porządek i kolejność. Po dokładnym wyszczotkowaniu zębów można przejść do nitkowania szczelin pomiędzy zębami, a następnie zastosować irygator oraz płukankę.

Higiena jamy ustnej podczas noszenia aparatu ortodontycznego to pracochłonne zadanie wymagające poświęcenia dużej ilości czasu, jednakże konieczne do zachowania zdrowych zębów, estetycznego uśmiechu i świeżego oddechu. Niewłaściwa higiena jamy ustnej lub jej brak mogą także stanowić przyczynę występowania różnych schorzeń w obrębie całej jamy ustnej, takich jak np. pleśniawki czy afty. Warto również pamiętać o unikaniu spożywania twardych i klejących pokarmów, które mogą uszkodzić aparat ortodontyczny. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem ortodontą, którego zaleceń powinno się bezwzględnie słuchać, ponieważ niestosowanie się do nich może między innymi wydłużyć czas leczenia.